The Remnant, który ostatnio obchodził 30-lecie istnienia, jest jednym z najbardziej zasłużonych amerykańskich czasopism katolickich, a jego redakcja odznacza się bardzo trzeźwym spojrzeniem na sytuację Kościoła i ruchu na rzecz Tradycji. We wrześniowym numerze redaktor naczelny tego pisma, Michael J. Matt, ostrzega przed zjawiskiem przed zjawiskiem pseudotradycjonalizmu. "Ci 'pseudotradycyjnonaliści' - pisze Matt - którzy są ponoć po stronie ruchu na rzecz Mszy Tradycyjnej, w rzeczywistości - aby okazać całkowitą solidarność z establishmentem - wciąż na każdym miejscu zdradzają prawdziwych tradyjnych katolików." Redaktor naczelny Remanta ostrzega przed pseudotradycjonalistami, ponieważ - jak zauważa - "'preferują' oni Tradycyjną Mszę Łacińską, ale niejeden z nich podciąłby gardło własnej matce, aby tylko nie powiedziała czegoś, co mogłoby spowodować niezadowolenie modernistycznego establishmentu i zagrozić jednej czy dwóm Mszom 'indultowym'."

Matt przypomina, że ruch Tradycji katolickiej nie narodził się w 1984 r. wraz z pierwszym indultem Quattuor Abhinc Annos czy w 1988 wraz z indultem Ecclesia Dei: "Jakże szybko pseudotradycjonaliści zapominają - zauważa - że przez dziesięciolecia, zanim pojawiła się Msza 'indultowa', tradycyjni katolicy przetrwali dzięki bezinteresowności i odwadze 'niezależnych' księży, którzy nie pozwolili, by Msza umarła i którzy odmówili opuszczenia wiernych świeckich, którzy cierpieli pod reżimem Novus Ordo." Tu należy się czytelnikowi polskiemu drobne wyjaśnienie. Po rewolucji liturgicznej 1969 r., kiedy to wprowadzono całkowicie nową liturgię mszalną, inspirowaną w wielu istotnych punktach "reformami" protestantów, wielu księży i wiernych - motywując to ochroną swojej wiary - odmówiło jej przyjęcia. Wówczas rozpoczęły się szykany i prześladowania, opornych księży usuwano z parafii, pozbawiając ich tym samym środków do życia. Zdarzały się zresztą przypadki skrajne, np. pewien ksiądz francuski został zawieszony w obowiązkach kapłańskich za... odprawienie procesji z Najśw. Sakramentem, jakże "średniowiecznej" i nieekumenicznej. Należy jeszcze dla ścisłości dodać, że na celebrację Mszy św. wg tradycyjnego rytu rzymskiego (tzw. trydenckiego), św. Pius V udzielił wieczystego przywileju wszystkim kapłanom obrządku rzymskiego, zabraniając jednocześnie komukolwiek znosić tego przywileju. Tymczasem progresistowska w głównej mierze hierarchia nie pozwalała przez całe lata na celebrację Mszy trydenckiej w kościołach, dlatego wierni musieli sami zbierać fundusze na budowę lub nabycie kaplic. Dopiero w 1984 r. Watykan zezwolił, zresztą pod niezwykle surowymi warunkami, na celebrację Mszy trydenckiej, zabraniając jednak w dalszym ciągu jej odprawiania w kościołach parafialnych. Przełom przyniósł rok 1988, kiedy to w ramach indultu Ecclesia Dei Jan Paweł II wezwał biskupów, by "szeroko i wielkodusznie" udzielali zezwoleń na celebrację Mszy trydenckiej, przy czym nie było już zakazu jej odprawiania w kościołach parafialnych. Takie zezwolenie biskupa potocznie zwane jest właśnie "indultem" - stąd "Msza indultowa" jako Msza trydencka za zgodą biskupa i nieco pogardliwe określenie "indultowiec" dla tych, którzy popierają takie Msze. W USA tylko 40% ogółu Mszy trydenckich to Msze "indultowe", co tłumaczy się powszechnie oporem biskupów przed udzielaniem zezwoleń na starą liturgię.

"Sądzę - kontynuuje tymczasem Matt - że dziś część 'pseudotradycjonalistów' chciałoby, żebyśmy donosili 'policji liurgicznej' na takich niezależnych księży za popełnianie 'przestępstw przeciwko Ecclesia Dei'." Redaktor Remnanta zwraca uwagę, że "Kościół cierpi dziś z powodu prześladowań, a jednak nasi 'towarzysze broni' nie mogą wymyślić nic bardziej konstruktywnego niż prowadzić swoją małą wojnę z innymi tradycynymi katolikami, którzy nie są aż tak konformistyczni i politycznie poprawini jak 'powinni być'." I kiedy Matt pisze "Mamy już naprawdę dość takiej postawy!", to wyraża nie tylko swoje osobiste odczucie, ale przekonanie wielu katolików na całym świecie, nie wyłączając naszej redakcji.

Kacper Janowski

(Michael J. Matt, "Pseudo-Traditionalists" [w:] The Remnant, 15 września 1998, rok XXXI, nr 15)